Ponad połowa postępowań dyscyplinarnych wobec lekarzy w Kalifornii wiązała się z brakami w wiedzy medycznej, a nie tylko z nadużyciami czy złym zachowaniem. Takie wnioski płyną z badania Amerykańskiej Rady Medycyny Wewnętrznej (ABIM), opublikowanego w „Journal of Continuing Education in the Health Professions”. Luki w wiedzy odegrały rolę w 52,3% przeanalizowanych spraw.

Co dokładnie sprawdzono

Badacze przejrzeli 558 postępowań dyscyplinarnych wobec lekarzy, którzy mieli numer identyfikacyjny ABIM. Sprawy dotyczyły Kalifornii i lat 2011–2022. Na podstawie publicznie dostępnych dokumentów stanowej rady lekarskiej ustalano, w których z nich chodziło o braki w wiedzy. Kalifornię wybrano z dwóch powodów: pracuje tam najwięcej czynnych lekarzy w USA, a tamtejszy organ licencyjny publikuje szczegółowe opisy decyzji.

Do luk w wiedzy zaliczono na przykład przepisywanie nieodpowiednich leków, błędne odczytanie badań obrazowych czy zlecenie zbędnego zabiegu wysokiego ryzyka, który mógł zagrozić zdrowiu pacjenta. Kary w takich postępowaniach są zróżnicowane. Mogą oznaczać publiczną naganę lub okres próbny, ale też odebranie prawa wykonywania zawodu.

Wynik egzaminu a ryzyko sankcji

Autorzy przyjrzeli się też wynikom egzaminu certyfikacyjnego z chorób wewnętrznych. Analizą objęto 239 lekarzy, którzy po raz pierwszy przystąpili do niego między 1996 a 2022 rokiem. Wśród ukaranych za luki w wiedzy egzamin za pierwszym razem zdało 66,7% osób. W grupie ukaranych z innych powodów, takich jak wyroki za jazdę po alkoholu, oszustwa czy niewłaściwe relacje z pacjentami, odsetek wyniósł 78,0%.

Wcześniejsze prace ABIM wskazywały na podobną zależność. Dotyczyły one egzaminu odnawiającego certyfikat (MOC), który lekarze zdają po uzyskaniu uprawnień, by wykazać, że ich wiedza jest aktualna. Lekarze, którzy nie zaliczyli go w ciągu 10 lat od certyfikacji, w tym ci, którzy w ogóle do niego nie podeszli, byli karani przez stanowe rady ponad dwukrotnie częściej niż ci, którzy go zdali. Wyższe wyniki łączyły się z rzadszymi sankcjami.

Autorka badania, Lauren M. Duhigg, podsumowała to tak: „Nasze ustalenia sugerują, że braki w wiedzy medycznej mogą odgrywać większą rolę w postępowaniach dyscyplinarnych, niż wielu ludzi sądzi”.

Czy to dotyczy Polski?

Badanie opisuje amerykański system, więc nie należy wprost przenosić jego liczb na polskie realia. W Polsce odpowiedzialność zawodową lekarzy rozpatrują organy samorządu lekarskiego, a lekarze mają obowiązek doskonalenia zawodowego. Procedury, kryteria i sposób dokumentowania spraw różnią się od kalifornijskich, więc porównywanie odsetków byłoby ryzykowne.

Warto jednak zapamiętać ogólny wniosek. Lekarz może zaszkodzić pacjentowi nie tylko przez złą wolę lub nieetyczne zachowanie, ale też przez nieaktualną wiedzę. Dla pacjenta oznacza to w praktyce, że przy poważnych decyzjach, takich jak zabieg o podwyższonym ryzyku czy długotrwała terapia, warto dopytać o uzasadnienie zaleceń. W razie wątpliwości można poprosić o konsultację u innego specjalisty.

Ważne zastrzeżenia

  • Wynik egzaminu nie przesądza o jakości pracy konkretnego lekarza. Badanie pokazuje zależność statystyczną, a nie związek przyczynowy.
  • Większość lekarzy ukaranych za luki w wiedzy zdała egzamin za pierwszym razem, więc sam egzamin nie wychwytuje wszystkich problemów.
  • Analiza obejmuje tylko lekarzy z numerem ABIM i tylko jeden stan.

Autorzy podkreślają, że lekarze mogą uczyć się przez całą karierę. Ich zdaniem regularna ocena wiedzy może pomagać wykrywać braki, zanim zagrożą pacjentom.

Źródło: Medical Xpress – „More than half of physician disciplinary actions in California study involved gaps in medical knowledge”

calganx.net goldavocado.pl fine-scale.org